🤔Երբևէ մտածե՞լ եք ինչպե՞ս է անցյալի ցավը ապրում մեր ներկայում: 
Մենք հաճախ մտածում ենք, որ անցյալը մնացել է անցյալում։ Բայց գիտե՞ք, որ ծնողների ու նախնիների չխոսված ցավերը կարող են ապրել մեր մեջ՝ մեր զգացմունքներում, վախերում ու նույնիսկ ընտրություններում։
🗓Սեպտեմբերի 19-ին, ⏰️ժամը՝ 16:00-ին «Մարդու իրավունքների և Ցեղասպանագիտության կենտրոն» ՀԿ-ն՝ համագործակցելով ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետի ուսանողական գիտական ընկերության հետ, կազմակերպում է ինտերակտիվ դասընթաց՝ <<Տրավմա և միջսերնդային փոխանցումը. մեխանիզմներ, ազդեցություններ և միջամտություններ>> թեմայով։ 
Դասընթացի ընթացքում դուք կծանոթանաք․⤵️
🔸️Ի՞նչ է տրավման
🔹️Ինչպե՞ս է պատմական տրավմաները փոխանցվում սերունդներին։
🔸️Որո՞նք են սոցիալական և հոգեբանական հիմնական մեխանիզմները։
🔸️Ի՞նչ ազդեցություն է ունենում անցյալի ցավը մեր կյանքում։ 
🔹️Ինչպե՞ս է հնարավոր գիտական ապացույցները վերածել գործնական մոտեցումների։
📢Բանախոս՝ <<Մարդու իրավունքների և Ցեղասպանագիտության կենտրոն>> ՀԿ-ի հոգեբան Էմմա Սարգսյան
🔷️Միացեք մեզ՝ մասնակցելու քննարկմանը և կիսվելու ձեր մտքերով։
📍Վայր՝ ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետ (ք. Երևան, Աբովյան 52, ԵՊՀ 6-րդ մասնաշենք, ՀՀ Ազգային հերոս Թաթուլ Կրպեյանի անվան լսարան, 2֊րդ հարկ, 217 լսարան,
🔷️Ծրագիրը իրականացվում է՝ ՀՕՄ-ի Կենտրոնական Վարչության աջակցությամբ։

<<Մարդու իրավունքների և Ցեղասպանագիտության կենտրոն>> ՀԿ

"Center For Human Rights and Genocide Studies" NGO

AMD 19300862867200
USD - 1930077215442101

The term was created by the Polish lawyer Raphael Lemkin during World War II. Lemkin, who was Jewish, escaped Poland after the Nazis invaded, and his parents were murdered in the Holocaust. At the time, international laws sought to protect civilians from attacks by militaries in times of war, but no laws existed to protect against a government attempting to annihilate an entire group, such as the nine million Jews who lived in Europe before World War II (six million of whom were murdered by the Nazis). After the war, the UN enacted a law to define genocide and make it an international crime, largely due to Lemkin’s efforts.

«Մարդու Իրավունքների Եվ Ցեղասպանագիտության Կենտրոն» Հասարակական Կազմակերպության մասին

ՄԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ ԵՎ ԱՌԱՔԵԼՈՒԹՅՈՒՆԸ

_<<Մարդու իրավունքների և Ցեղասպանագիտության կենտրոն_>> (ՄԻՑԿ) Հասարակական կազմակերպությունը հիմնադրվել է 2018 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Հայաստանում։

Կազմակերպության գործունեության հիմնական նպատակն է՝ գիտության զարգացման միջոցով նպաստել աշխարհում ցեղասպանությունների, զանգվածային վայրագությունների և մարդու իրավունքների խախտումների կանխարգելմանը, վերացմանը և ճանաչմանը։

<<Մարդու իրավունքների եվ Ցեղասպանագիտության կենտրոն>> Հասարակական Կազմակերպությունը Հայաստանում գործող առաջին շահույթ չհետապնդող կազմակերպությունն է, որը ուսումնասիրում է ոչ միայն Հայոց ցեղասպանությունը այլ նաև տարբեր երկրներում տեղի ունեցած ցեղասպանությունների պատմությունը՝ դրանով իսկ խթանելով հասարակության մոտ կրթության և իրազեկության բարձրացմանը մարդու իրավունքների պաշտպանության և ցեղասպանության դեմ պայքարում։

ՄԵՐ ԱՐԺԵՔՆԵՐՆ ՈՒ ՍԿԶԲՈՒՆՔՆԵՐԸ

Անկախություն, Թափանցիկություն, Բարեխղճություն, Պատրաստակամություն, Անձանց իրավունքների պաշտպանության առաջնայնություն, Խտրականության բացառում, Անձանց իրավունքների եվ ազատությունների գերակայություն, Պայքար բռնությունների դեմ:

ՄԵՐ ՏԵՍԼԱԿԱՆԸ

Ունենալ առավել իրազեկ և իրավագիտակից երիտասարդություն և քաղաքացիական հասարակություն, որտեղ յուրաքանչյուրը տիրապետում և պաշտպանում է իր հիմնական իրավունքները և ազատությունները, առավել պաշտպանված է մարդկության դեմ իրականացվող բռնություններից և հանցագործություններից, աջակցել այնպիսի հասարակության կայացմանը, որը դատապարտում է և պատրաստ է կանխել իր դեմ իրականացվող բռնությունները, ընդհուպ մինչև` ժամանակակից ցեղասպանությունները

ՄԵՐ ՆՊԱՏԱԿՆԵՐԸ

• Նպաստել հասարակության լայն շերտերի մոտ մարդու իրավունքների պաշտպանության, ինչպես նաև կոնֆլիկտների, ցեղասպանությունների և վերջիններիս կանխարգելման վերաբերյալ տեղեկատվության բարձրացմանը,
• Աջակցել հասարակության խոցելի խմբերի իրավունքների պաշտպանությանը(փախստականներ, դատապարտյալներ, սահմանամերձ բնակչություն, կանայք, առանց ծնողական խնամքի մնացած երեխաներ և այլն)
• Նպաստել մարդկային կյանքի անվտանգության, կայուն և խաղաղ զարգացմանը՝ անկախ նրանց խմբային (ազգային, էթնիկական, ռասայական, գենդերային և այլն) պատկանելիությունից,
• Հայաստանի Հանրապետությունում ստեղծել և զարգացնել մարդու իրավունքների և ցեղասպանագիտության միջազգային գիտակրթական  ֆոնդ,
• Համագործակցել մարդու իրավունքների, ցեղասպանությունների ուսումնասիրության և ցեղասպանագիտության ոլորտում ներգրավված տեղական, տարածաշրջանային և միջազգային կազմակերպությունների և անձանց հետ, 
• Ուսումնասիրել ոլորտի օրենսդրությունը և նպաստել դրա կատարելագործմանը։
• Առաջադրված նպատակները կազմակերպությունն իրագործում է մարդու իրավունքների և ցեղասպանությունների ոլորտում գիտական ուսումնասիրությունների և հետազոտությունների, ֆորմալ և ոչ ֆորմալ կրթության, տեղեկատվական և խորհրդատվական գործունեության, միջազգային գիտակրթական համագործակցության, գիտաժողովների, դասընթացների, հրապարակումների, վիզուալ նյութերի՝ լուսանկարների, ֆիլմերի ցուցադրությունների միջոցով և օրենսդրությամբ չարգելված այլ ձևերով։

Ս․թ․ դեկտեմբերի 8-9-ը Երևանում կայացավ «Ցեղասպանություն, հիշողություն, ճանաչում, կանխարգելում» խորագրով միջազգային գիտաժողովը, որի նպատակն էր մշակել նորարարական ռազմավարություններ՝ ցեղասպանության և զանգվածային վայրագությունների դեմ պայքարելու համար: Գիտական միջոցառումը կազմակերպվել էր «Մարդու իրավունքների և ցեղասպանագիտության կենտրոն» ՀԿ-ի և ԵՊՀ հայագիտական հետազոտությունների ինստիտուտի (ՀՀԻ) նախաձեռնությամբ:

Միջազգային գիտաժողովի մեկնարկը տրվեց ԵՊՀ նախասրահում ցեղասպանությունների հիշողության ծառի և ցեղասպանությունների պատմության ցուցադրությամբ, որտեղ ներկայացված էին հայերի, հրեաների և այլ ազգերի ցեղասպանության նախապատմությունը, պատճառները, ընթացքը և հետևանքները: Լուսանկարիչ Վիկտոր Գերասիմովսկու «Լռության արձագանքները» խորագրով ցուցադրությամբ էլ ներկայացվեցին 1972 թ. բուրունդյան ցեղասպանությունը վերապրածների լուսանկարները, պատմությունը, մտքերը` նպատակ ունենալով մասնավորապես ընդգծելու կրթության հզոր ուժը ապագա վայրագությունները կանխելու գործում: 

ԵՊՀ ռեկտոր Հովհաննես Հովհաննիսյանը, կարևորելով ավելի քան 20 երկրներից ժամանած պրոֆեսորների, փորձագետների, հետազոտողների մասնակցությունը գիտաժողովին, ընդգծեց. «Ցեղասպանագիտությունը և ցեղասպանությունների կանխարգելումը չեն վերաբերում միայն Հայաստանի Հանրապետությանը. տարբեր երկրների ներկայացուցիչներ գիտաժողովի ընթացքում խոսեցին այն մասին, որ հիշողությունը մեկն է բոլորի համար։ Այսօրինակ միջոցառումները առաջին հերթին միտված են կանխարգելելու ցեղասպանությունները աշխարհի տարբեր երկրներում: Ցավոք սրտի, 1915 թ. ցեղասպանությունից հետո մենք ականատես ենք եղել նաև 21-րդ դարում տարբեր ցեղասպանությունների»։

Նրա խոսքով՝ երբեմն թվում է, թե գիտական համայնքի ջանքերը վճռորոշ ազդեցություն չունեն քաղաքական որոշումների կայացման վրա, սակայն դա չի նշանակում, որ գիտական համայնքը փորձագիտական, ակադեմիական մակարդակներում պետք է լռի և չարձագանքի ցեղասպանությունների պատճառներին, հետևանքներին։ Այս համատեքստում նա շեշտեց. «Կանխարգելումը հնարավոր է նրանով, որ աշխարհի տարբեր երկրներ ճանաչեն այլոց ցեղասպանությունները: Ի դեպ, Հայոց ցեղասպանությունն արդեն իսկ ճանաչել են 100-ավոր երկրներ, ինչը մեզ հույս է տալիս, որ հետագայում ցեղասպանություններ տեղի չեն ունենա, կամ գոնե կնվազի դրանց թիվը»:

«Մարդու իրավունքների և ցեղասպանագիտության կենտրոն» ՀԿ նախագահ Լիլիթ Մարտիրոսյանն էլ հավելեց, որ հայ ժողովուրդը՝ որպես ցեղասպանություն վերապրած ժողովուրդ, երկար տարիներ եղել է այս հանցագործության դեմ պայքարի առաջամարտիկը միջազգային ասպարեզում։  «Մենք հպարտ ենք, որ հայ ժողովուրդը կարողացավ իր ողբերգական պատմական փորձը վերածել համընդհանուր նշանակություն ունեցող նախաձեռնության։ Մեր հավաքական հիշողությունը պարտավորեցնում է մեզ ոչ միայն հիշել, այլև գործել։ Ցեղասպանությունը սկսվում է կարծրատիպերից, նախապաշարմունքներից, խտրականությունից, ատելության խոսքից։ Այն սկսվում է այն ժամանակ, երբ մարդիկ դասակարգվում են «մենք»-ի և «նրանք»-ի, երբ ուրիշների մարդ լինելու փաստը հերքվում է, երբ անտարբերությունը ստվերում է համերաշխությունը»,- ընդգծեց նա։

Լիլիթ Մարտիրոսյանն իր ելույթում շեշտեց, որ ցեղասպանության կանխարգելման գործիքների շարքում կրթությունը մնում է ամենահզոր և եզակի գործիքը։ 

«Գիտելիք տալը, վերլուծական մտքի զարգացումը, փորձի փոխանակումը և նոր սերունդների կրթությունը ցեղասպանագիտության բնագավառում կարող են կյանքեր փրկել ապագայում»,- ասաց նա ու կարևորեց գիտաժողովի անցկացումը միջազգային փորձագետների, հետազոտողների, իրավաբանների և մարդու իրավունքների պաշտպանների մասնակցությամբ:

ԵՊՀ հայագիտական հետազոտությունների ինստիտուտի տնօրեն Վահրամ Պետրոսյանն էլ նշեց, որ ցեղասպանությունը պատմության պատահականություն չէ. այն ժողովրդին, նրա մշակույթը, նրա տոհմածառն ու ապագան ջնջելու հաշվարկված գործողություն է։

«Ցեղասպանությունը լռությունից ծնված, անտարբերությամբ սնվող և բյուրոկրատական ճշգրտությամբ իրականացվող սահմռկեցուցիչ հանցագործություն է»,- ասաց Վահրամ Պետրոսյանն ու մեջբերեց ազգությամբ հրեա գրող Էլի Վիզելի (նա հայտնի է ցեղասպանագիտության և Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ իր աշխատություններով) խոսքերը. «Մեռյալներին մոռանալը նման է նրանց երկրորդ անգամ սպանելուն»:

Գիտաժողովին քննարկվեցին ցեղասպանության վաղ նախազգուշացման մեխանիզմները, կանխարգելման ռազմավարությունները, արդարադատության հարցերը և հիշողության դերակատարումը։

Միջոցառմանը ԵՊՀ ռեկտոր Հովհաննես Հովհաննիսյանը մեդալներ ու պատվոգրեր շնորհեց ցեղասպանությունների ուսումնասիրման, կանխարգելման, միջազգային հարթակներում խնդրի հանրայնացման ուղղություններով իրենց ջանքերը ներդրած անձանց, ինչպես նաև «Ցեղասպանություն, հիշողություն, ճանաչում, կանխարգելում» խորագրով միջազգային գիտաժողովի աջակիցներին:

ԵՊՀ ոսկե մեդալի արժանացան իրավագիտության դոկտոր, Համբուրգի համալսարանի պրոֆեսոր Օտտո Լուխտերհանդտը, Բեռլինի ազատ համալսարանի բանասիրության դոկտոր Թեսսա Հոֆման-Սավիդիսը, Ցյուրիխի համալսարանի պրոֆեսոր, «Շվեյցարիա-Թուրքիա» հետազոտական հիմնադրամի նախագահ Հանս-Լուկաս Կիզերը։ Շնորհվեցին նաև «Շառլ Ազնավուր» հուշամեդալ, «Մուսա լեռան փառքի» մեդալ և պատվոգրեր։

Գիտաժողովին մասնակցեցին ավելի քան 50 առաջատար փորձագետներ, գիտնականներ և մասնագետներ տարբեր երկրներից, այդ թվում՝ Գերմանիայից, Ռուանդայից, Բուրունդիից, ԱՄՆ-ից, Իսրայելից, Կամբոջայից, Շվեդիայից, Իրաքից, Ավստրալիայից և Շվեյցարիայից։

Այս գիտաժողովի առանձնահատկությունը նաև ռազմավարական ժամանակացույցն էր, որը համընկնում էր դեկտեմբերի 9-ին ՄԱԿ-ի «Ցեղասպանություն հանցագործության կանխման և պատժման կոնվենցիա»-յի ընդունման օրվա հետ։ Այս տարի լրանում է կոնվենցիայի ընդունման 77-ամյակը։ 

Գիտաժողովի ներկայացված բոլոր զեկույցներն ու հոդվածները կհրապարակվեն BRILL միջազգային հրատարակչության կողմից հատուկ հատորով՝ ապահովելով ստացված գիտելիքների լայն տարածումը։

Գիտաժողովի ծրագիր

Գիտաժողովի ծրագիրը՝ այստեղ

Դիտել տեսանյութը

Գիտաժողովի լուսանկարներ

Դիտել լուսանկարները

Գիտաժողովի կազկոմիտե

1. Hovhannes Hovhannisyan-YSU Rector, Doctor of History, Armenia
2. Rafayel Barkhudaryan-YSU Vice-rector for Scientific Affairs, Armenia
3. Mikayel Hovhannisyan YSU Vice-rector for Development and Innovations, Armenia
4. Dr. Vahram Petrosyan- Director of YSU Institute for Armenian Studies, PhD in History, Associate Professor, Armenia
5. Prof. Ashot Hayruni- YSU Head of the Department of Genocide Studies at the Institute of Armenology, Armenia
6. Lilit Martirosyan- President of the ‘’Centre for Human Rights and Genocide Studies’’ NGO, Armenia
7. Dr. Ellen J. Kennedy, Executive Director ‘’World Without Genocide’’ USA
8. Dr. Nkurunziza Joseph Ryarasa- Executive Director, " Never Again Rwanda’’ Rwanda
9. Dr. Jeanine Ntihirageza-Director, Center for Genocide and Human Rights Research in Africa and the Diaspora at Northeastern Illinois University, Burundi, USA
10. Prof. Dr. Bernd Braun- Executive director of the Foundation for the Friedrich Ebert House Museum in Heidelberg, Germany
11. Prof. Dr. Hans Lukas-Kieser-Historian, Switzerland
12. Moritz Florin- Max Weber-Stiftung, MWS Georgia Branch Office, Head of Office
13. Hemn Mamrash-Assistant Director of Media in the Ministry of Martyrs and Anfal Affairs in Kurdistan Regional Government, Iraq

Գիտաժողովի գործընկերներ և աջակիցներ